Wat is het verschil tussen mineralen en vitamines?

Kort gezegd: vitamines halen we uit de levende natuur en mineralen uit de ‘dode’ natuur. Vitamines zitten in dieren en in planten en soms kunnen ze zelfs in het lichaam aangemaakt worden. Mensen kunnen zelf alleen vitamine D aanmaken, terwijl dieren bijvoorbeeld ook zelf vitamine C aanmaken. Maar mineralen halen we toch ook uit ons eten? Dat klopt, maar ze komen niet vanzelf in vruchten en dergelijke voor.

Mineralen zitten in de grond, zijn onderdeel van de aarde. Het is dood materiaal, zoals stenen. Mineralen zitten in de aardkorst, de zee en in de lucht. Planten die in de volle grond staan en dieren die deze planten dan weer eten, nemen die mineralen op uit de grond of de planten. Of in het geval van algen, nemen ze mineralen op uit het zeewater.
De hoeveelheid aan mineralen in ons voedsel is daarom afhankelijk van de minerale rijkdom van de grond of het water. Plaatsen of landen waar bijvoorbeeld weinig seleen in de grond zit, daar zijn meer mensen die leiden aan een seleentekort. Hetzelfde geldt voor andere mineralen.
Een ander verschil tussen vitamines en mineralen is dat we maar hele kleine hoeveelheden mineralen nodig hebben in vergelijking met vitamines.

Hoe werken nu deze stoffen?

Wel, veel hierover is nog onduidelijk. Wat wel zeker is, is dat onze gezondheid afhankelijk is van het totaalpakket: enkel vitamine C of enkel magnesium kan onze gezondheid niet overeind houden. Ook andere vitamines en mineralen zijn nodig en daarnaast nog tal van andere stofjes die we via ons eten, drinken en de lucht binnenkrijgen.

Vitamine A

De ingewikkelde werking van mineralen en vitamines en het feit dat ze op elkaar inwerken of elkaar tegenwerken, is de reden dat je niet simpelweg genoeg hebt aan alleen magnesium of enkel vitamine A. Wat lijkt op een tekort aan vitamine A, kan eigenlijk een tekort aan zink zijn, een mineraal dat nodig is om vitamine A uit de lever te halen en ‘actief’ te maken.
Als je dan toch extra vitamine A slikt, hoopt zich te veel vitamine A op in je lichaam en vergiftig je jouw lichaam met een overdosis vitamine A.

Vitamine B

Hetzelfde verhaal geldt voor de B-vitamines: de natuur is een kei in het combineren van de juiste stofjes. Vaak stopt het meerdere B-vitamines in een stuk fruit of groente, zodat we meteen een beetje van alles binnenkrijgen in plaats van heel veel van een enkele vitamine. Helaas eten we niet altijd gevarieerd of natuurlijk genoeg. Dat is de reden dat meestal een multivitamine of mineralencomplex wordt aangeraden. Om terug te komen op de B-vitamines: zij zorgen ervoor dat je genoeg energie hebt. B-vitamines zetten namelijk eten om in energie en voeren die energie vervolgens naar alle delen van het lichaam. Hiervoor hebben ze elkaar nodig. Zo is B1 nodig voor de omzetting van lipiden en acetylcholine in energie, B3 voor de omzetting van eiwitten, vetten en koolhydraten in energie, biotine voor vetten en suikers en B5 voor de omzetting van vetten en cholesterol. En zo zetten ze samen ons eten om in energie voor onze lichaamscellen. B1 heeft hierbij hulp nodig van magnesium, terwijl biotine (vroeger vitamine B8) nodig is voor de opname van vitamine C uit de ingewanden.

Kalium en zout

Nog een voorbeeld, deze keer een ‘balans’ voorbeeld. Er zijn een aantal mineralen die elkaar in balans houden in het lichaam. Zo houden kalium en zout elkaar scherp. Wanneer je te veel zout binnenkrijgt, daalt de hoeveelheid kalium. Als je vervolgens extra kalium binnenkrijgt, daalt de hoeveelheid zout, zodat er een evenwicht ontstaat. Andersom hetzelfde. Als je van beide ongeveer evenveel binnenkrijgt, reguleren ze elkaar. Vandaar dat mensen met een te hoge inname van zout vaak wordt aangeraden om een mengsel van zout en kalium te gebruiken. Kalium is nogal bitter en niet zo lekker, maar in combinatie met het zout proeft je het niet en je bent gezonder bezig! Dit betekent uiteraard niet dat je grote hoeveelheden zout kunt eten omdat je ook kalium binnenkrijgt. Gebruik zout met mate.

Magnesium en calcium

Magnesium en calcium hebben een soortgelijke werking. Beide zijn nodig voor gezonde botten. Het lijkt erop dat niet de hoeveelheid calcium of magnesium belangrijk is maar vooral de ratio tussen de twee. Dat wil zeggen dat je het beste evenveel magnesium en calcium binnenkrijgt zodat deze elkaar reguleren en de een niet sterker wordt dan de ander. Calcium zorgt o.a. voor de samentrekking van spieren en magnesium voor de ontspanning van spieren. Wanneer we te veel calcium binnenkrijgen, kunnen spieren zich dus niet meer goed ontspannen en krijgen we last van onze spieren in de vorm van pijn of kramp.

Waarom zijn er geen duidelijke antwoorden wanneer het op nutriënten aankomt?

Het onderwerp voedingsstoffen is dus ontzettend complex. Dit is de reden dat onderzoeken naar de werking van vitamines, mineralen en andere nutriënten, evenals de resultaten ervan, moeilijk te begrijpen zijn. Ons lichaam is een machines met miljoenen, wellicht miljarden stofjes die allemaal op de een of andere manier op elkaar inwerken. Het lichaam is vele malen complexer dan welke computer dan ook, met veel meer processen die elke seconde van elke dag plaatsvinden en veel meer onderdelen die een belangrijke functie vervullen. Zie het als een ongelofelijke supercomputer. De wetenschap heeft geweldige vooruitgang geboekt in het begrijpen van deze mechanismen en stofjes, maar uiteindelijk weten we nog maar heel weinig. Dat is ook de reden dat bepaalde waarheden opeens ontkracht worden. Eigenlijk niet ‘opeens’ want voordat een belangrijk onderzoek algemeen bekend is bij ons, de leken, zijn er vaak al jaren, soms zelfs decennia voorbij.
Wat betekent dit nu? Simpelweg betekent dit dat we je niets met 100% zekerheid kunnen zeggen over de aparte nutriënten. Als je bijvoorbeeld last van je ogen hebt, kan dat zijn door te weinig vitamine A, een vitamine die goed is voor de ogen, maar het kan ook dat je een tekort hebt aan zink die vitamine A actief maakt of er kan een hele andere reden zijn, zoals een bepaalde oogaandoening. Let dus goed op en raak echt vertrouwd met jouw lichaam. Wat klopt wel en wat niet? Hoe zit het met mijn voedingspatroon? Krijg ik genoeg van de belangrijke voedselgroepen? Krijg ik genoeg vitamines, mineralen en fytonutriënten binnen of heb ik extra nodig van het een of ander? Ga bijvoorbeeld na wat je eet, waar bijv. vitamine A en zink in zitten en waarvan je mogelijk te weinig binnen krijgt. Je kunt ook aan je dokter of specialist vragen voor een onderzoek naar vitamine of mineralen tekorten.
Wat wel met zekerheid gezegd kan worden is dat nutriënten de basis vormen van een goede gezondheid: we kunnen niet zonder deze stofjes die de werking van ons lichaam ondersteunt. Ze zijn letterlijk van levensbelang.

Volg ons nu op Facebook: Tips over gezondheid en Tips over beauty

Registreer om deel te nemen aan de challenge

Uw registratie is in orde :-)